« حق مردم را كم نگذاريد ، و بر اشياء و اجناس مردم ، عيب ننهيد » ( * ( وَلا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْياءَهُمْ ) * ) . و در روى زمين فساد مكنيد ( * ( وَلا تَعْثَوْا فِي الأَرْضِ مُفْسِدِينَ ) * ) . در اين سه آيه اخير ، شعيب « پنج دستور » در عباراتى كوتاه و حساب شده به اين قوم گمراه مىدهد ، بعضى از مفسران چنين تصور كرده‌اند كه اينها غالبا تاكيد يكديگر است در حالى كه دقت كافى نشان مىدهد اين پنج دستور در واقع اشاره به پنج مطلب اساسى و متفاوت است و يا به تعبير ديگر چهار دستور است و يك جمع بندى كلى . براى روشن شدن اين تفاوت توجه به اين حقيقت لازم است كه قوم شعيب ( مردم « ايكه » و « مدين » ) در يك منطقه حساس تجارى بر سر راه كاروانهايى كه از حجاز به شام ، و از شام به حجاز و مناطق ديگر رفت و آمد مىكردند قرار داشتند . مىدانيم اين قافله‌ها در وسط راه ، نيازهاى فراوانى پيدا مىكنند كه گاهى مردم شهرهايى كه در مسير قرار دارند از اين نيازها حد اكثر سوء استفاده را مىكنند ، اجناس آنها را به كمترين قيمت مىخرند و اجناس خود را به گرانترين قيمت مىفروشند ( توجه داشته باشيد كه در آن زمان بسيارى از معاملات به صورت معامله جنس با جنس انجام مىشد ) . گاه بر اجناسى كه مىخرند هزار عيب مىگذارند ، و جنسى را كه در مقابل آن مىفروشند صد گونه تعريف مىكنند ، و هنگام وزن و پيمانه جنس خود را دقيقا مىسنجند و گاه كمفروشى مىكنند ولى جنس ديگران را با بى اعتنايى وزن مىنمايند و گاهى بيشتر از مقدار لازم برمىدارند ، و چون طرف مقابل به هر حال محتاج و نيازمند است ناچار است به تمام اين مسائل تن در دهد ! گذشته از كاروانهايى كه در مسير راه هستند اهل خود منطقه نيز آنها كه